NHỮNG THUẬT NGỮ CHUNG TRONG NGÀNH CÔNG NGHIỆP THỜI TRANG

Để đi sâu tìm hiểu về ngành công nghiệp thời trang luôn đòi hỏi các nhà nghiên cứu phải hiểu và nắm rõ các thuật ngữ thời trang cơ bản. Chúng tôi cố gắng đưa ra những thuật ngữ cùng với những cách giải thích ngắn gọn và dễ hiểu để giúp các bạn đang tìm hiểu thế giới thời trang có được những hiểu biết nhất định về ngành công nghiệp này. Thời trang : Khái niệm thời trang nói về một xu thế và thiên hướng trong xã hội liên quan đến cách suy nghĩ, giao tiếp, lối sống, được thể hiện bằng cách ăn mặc hoặc bằng một phong cách nào đó và phong cách này có thể thay thế bởi một phong cách khác.Thời trang là kiểu hay phong cách phổ biến nhất ở một thời điểm nhất định.thuật ngữ bao gồm ba yếu tố: phong cách,sự thay đổi và sự chấp nhận. Phong cách : Phong cách là bất kỳ đặc điểm hoặc kiểu của một trang phục hoặc phụ trang.các nhà thiết kế chuyển tải các ý tưởng thời trang thành các kiểu mới và giới thiệu với công chúng .nhà sản xuất phân công một mã số kiểu cho mỗi thiết kế mới trong mỗi bộ sưu tập,được sử dụng để nhận diện qua việc sản xuất,maketing và bán lẻ. Trong thời trang một phong cách cụ thể đó vẫn luôn là một phong cách ,cho dù nó có còn hợp mốt nữa hay không.Chẳng hạn như .kiểu áo polo shirt(áo phòng)sẽ không bao giờ là mốt thời thượng nhưng nó sẽ luôn có những kiểu dáng tương tự của kiểu đó và các chi tiết ban đầu. Phong cách thời trang (a fashion look) : Nói đến tổng thể bộ trang phục kết hợp với phụ trang. Phong cách mặc của một người ở một thời điểm nhất định có thể rất phù hợp với váy, giày, đồ trang sức và túi. Một phong cách thời trang có thể là một quần jean rách,áo thụng đuôi dài đến gối ,áo vest in màu sắc lòe loẹt ,và sandals. Các kiểu thời trang khác nhau thường được nhận ra qua một buổi tiệc hoặc qua một nhóm người nào đó, hoặc là kết quả của những ảnh hưởng từ những sự kiện văn hóa hoặc sự kiện của thế giới. Một số kiểu cách được khách hàng ưa chuộng hơn các kiểu cách khác. Sự thay đổi : Điều làm thời trang thú vị và hấp dẫn chính là vì nó luôn thay đổi.nhà thiết kế Karl Lagerfeld nói:” điều tôi thích ở thời trang chính là sự thay đổi .sự thay đổi có nghĩa là chúng ta làm ngày hôm nay có thể không có ích gì cho ngày mai ,nhưng chúng ta vẫn phải chấp nhận điều đó vì chúng ta đang sống trong thế giới thời trang .không có gì là an toàn vĩnh cửu trong thời trang cả …thời trang là con tàu không đợi một ai.nếu bạn không lên tàu thì nó sẽ đi mất .”nhiều người chỉ trích”đỏng đảnh”của thời trang ,cho rằng thời trang thay đổi chỉ để kích thích người mua hàng.và sự thật nếu thời trang không bao giờ thay đổi, công chúng sẽ không bao giờ mua quần áo và phụ trang thường xuyên như thế. Tuy nhiên, thời trang luôn là cách để người tiêu dùng thể hiện mối quan hệ hữu hình của họ với cuộc sống, những sự kiện hiện tại và để thể hiện bản thân mình. Sự chấp nhận : Sự chấp nhận là khái niệm đè cập tới việc khách hàng lựa chọn, mua và mặc một kiểu quần áo nào đó khiến cho kiểu quần áo đó trở thành mốt. Karl Lagerfeld nhận xét :”Một kiểu quần áo không thể trở thành mốt nếu không có ai mua cả. do đó quyết định xem một kiểu quần áo nào đó có trở thành mốt hay không phụ thuộc nhiều vào công chúng.” Sự chấp nhận cảu người tiêu dùng thời trang cũng phần nào cho thấy được xu hướng trong các mùa tiếp theo.. Thẩm mỹ : Sự yêu thích của cá nhân với một kiểu quần áo này hay kiểu quần áo khác được gọi là tính thẩm mỹ của người đó. “thẩm mỹ tốt”, nói tới tính nhạy cảm đối với cái đẹp, và sự phù hợp hài hòa của trang phục. Những người có thẩm mỹ tốt thường là những người hiểu về chất lượng và tính đơn giản của thời trang. Quần áo may sẵn : Một số lượng lớn quầu áo được sản xuất rồi được bán ra gọi là quần áo may sẵn, tiếng Anh là ready-to-wear, tiếng Pháp gọi là pret-a-porter, và tiếng Ý là moda pronto. Quần áo may sẵn gắn liền với nền sản xuất công nghiệp, sản xuất hàng loạt. Quần áo may sẵn cũng chính là quần áo được may hoàn chỉnh và sẵn sàng để mặc. Haute couture : Là thuật ngữ có nguồn gốc từ tiếng Pháp, mang ý nghĩa chỉ sản phẩm thời trang cao cấp. Couture chỉ công việc may đo, khâu vá, một người thợ may đo nữ gọi là couturiere, một thợ may đo nam gọi là couturier, haute mang nghĩa cao cấp, hoàn đích, thuật ngữ này, haute couture, chỉ thực sự xuất hiện và trở thành thuật ngữ thời trang khi Charles Frederick Worth, một NTK thời trang người Anh , tới Pháp mở ra hiệu may và thoát ly hoàn toàn với cách may đo truyền thống, tạo nên một nền công nghiệp thời trang hiện đại, thời trang cao cấp. Ngày nay, nói tới haute couture, là nói tới những NTK thời trang chuyên nghiệp với những BST mang tính đinh hướng xu hướng thời trang, haute couture do đó gắn liền với những sản phẩm mang thương hiệu và phục vụ số đông là những khách hàng lắm tiền Seasonal lines : Nhóm sản phẩm thời trang, hay tập hợp các kiểu dáng được thiết kế theo mùa, thuật ngữ lines thường được dùng để chỉ nhóm sản phẩm được phát triển và trinh diễn bởi các công ty may. Cần phân biệt Lines và Collections Collections : BST thời trang, thuật ngữ này chỉ tập hợp những những kiểu dáng được thiết kế theo mùa, được sáng tạo bởi các NTK chuyên nghiệp, gắn liền với các Haute Couture. Collections chính là các BST biểu diễn trên sàn diễn thời trang và định hình phong cách cũng như xu hướng thời trang. Mùa thời trang : Một đặc thù riêng của ngành công nghiệp thời trang, chỉ thời điểm các dòng sản phẩm mới được tung ra thị trường. Thông thường mùa thời trang trong năm thường chia thành: Thời trang Xuân Hè (Spring- Summer) và Thời Trang Thu Đông (Fall-Winter), gắn liền với các show thời trang diễn ra trước đó 1-2 năm để xác định xu hướng thời trang (xu hướng màu sắc, chất liệu, kiểu dáng..) và định hình phong cách thời trang mới. Thông thường một mùa thời trang được bắt đầu bằng các show diễn trước đó 1-2 năm kéo dài là quá trình sản xuất và tung ra thị trường của các nhà bán lẻ. Một mùa thời trang kết thúc cũng là lúc các sản phẩm đi vào lỗi mốt. Sản phẩm theo mùa thời trang có thể phụ thuộc nhiều vào đặc điểm, chủng loại sản phẩm và thị trường mục tiêu. Ví dụ, một công ty sản xuất bộ complet nam có thể tạo ra 2 nhóm SP mỗi năm (mùa thu và mùa xuân), trong khi đó một công ty sản xuất trang phục thể thao nam có thể tung Dòng SP theo cả 4 mùa: Xuân, hạ , thu , đông. Tiểu chuẩn hóa cỡ số : Tiêu chuẩn hóa cỡ số cần cho sự phát triển của ngành công nghiệp sản xuất hàng may sẵn. Các cỡ số quần áo được phát triển bởi các số đo nhân trắc học trung bình của một số lượng lớn người trong cùng nhóm. Những số đó hay kích thước nhân trắc học sau khi đo sẽ được tính toán để chuẩn hóa và đưa thành cỡ số chuẩn. Các NTK và các công ty dựa vào cỡ số chuẩn này TK cho các dòng sản phẩm của mình để đưa ra các sản phẩm may sẵn đạt hiệu quả kinh daonh và thời trang nhất. Thông thường khi thành công, các công ty sẽ phát triển cỡ số chuẩn của riêng mình với dòng sản phẩm đặc thù của công ty mình để đưa ra thị trường sản phẩm phụ hợp với số đông khách hàng của họ..

8. THỜI TRANG THẬP NIÊN 1990 – 2000

Từ cuối thế kỉ 20, sự lựa chọn phong cách thời trang của người tiêu dùng đã trở nên vô cùng phong phú. Quần áo có thể được mua từ những cửa hàng thời trang cao cấp cho đến các shop thời trang bình dân. Thành viên của những nhóm thời trang này đa số là thanh thiếu niên và người trẻ tuổi. Trong khi đó một nhóm người giàu có luôn trung thành với một nhà thiết kế nhất định, thường được gọi là các fashionistas, cũng được coi là thành viên của một phong cách thời trang.

Thách thức của ngành công nghiệp thời trang trong thiên niên kỉ mới:

Đến năm 2000, một phần trong số những nhà thiết kế nổi lên từ thập niên 80 phải đứng trước nhiều khó khăn. Các vấn đề mà các nhà sản xuất thời trang hàng đầu gặp phải có thể được phân ra làm 4 xu hướng, các xu hướng này đã ảnh hưởng rất nhiều đến sự thay đổi trong lĩnh vực thời trang. Đó là:

- Phụ nữ bắt đầu rời bỏ những bộ váy thời trang và hướng về quần áo tiện dụng trong công việc và phong cách sống.

- Quần áo hàng ngày trở nên thông dụng hơn.

- Hàng hiệu không còn được đánh giá cao.

- Và sự thành công của một số nhà thiết kế và sản xuất, những người tập trung vào loại quần áo mà người tiêu dùng sẵn sàng bỏ tiền ra mua.

Các ảnh hưởng của thời trang trong thập niên 90:

Phong cách của người Mỹ da màu

Sau một thời gian bị lãng quên, thời trang lấy nguồn cảm hứng từ người Mỹ da màu đã trở lại vào những năm 1980, phần nhiều là do ảnh hưởng của giới trẻ thành thị da màu và các ca sĩ nhạc rap thường xuyên xuất hiện trên MTV. Giới trẻ bắt đầu đi giày Adidas, mặc áo pull rộng với vòng vàng và những đôi bông tai lớn.

Quần áo Kente, một loại quần áo truyền thống nhiều màu sắc của người Châu Phi trở nên cực kì phổ biến. Đến những năm 90, những fan hâm mộ của nhạc hip hop, cả những người da màu và da trắng, bắt đầu mặc những bộ quần áo rộng thùng thình với logo của các đội bóng đá và bóng chày, với những chiếc mũ bóng chày đội ngược, giày không buộc dây và mang ba lô da. Mốt tóc thắt bím nhỏ, thường được ưa chuộng bởi một nhóm tôn giáo và nhạc công Reggea từ Jamaica cũng được một số người Mỹ da màu và da trắng sử dụng.

Xỏ lỗ và xăm mình

Một vài nhóm thời trang coi việc xỏ lỗ và hình xăm như một phần trong phong cách của mình. Một bộ phận cá nhân tự cho mình là người nguyên thủy hiện đại và chọn các loại hình nghệ thuật này như là sự tôn kính đến người cổ đại. Từ thập niên 90, xỏ lỗ và xăm mình đã trở thành một hình thức thời trang cho cả nam và nữ. Đối với những ai chỉ muốn sử dụng phong cách này một cách tạm thời, họ có thể kiếm cho mình một hình xăm xóa được.

Các giai đoạn thời trang trong thập niên 90:

Thời trang đầu những năm 1990

Sự kiện nổi bật nhất của thời trang giai đoạn này là sự phát triển của dòng thời trang Grunge vào năm 1992 (Grunge là một thể loại nhạc rock, hòa trộn giữa Punk và Heavy Metal - NV). Thời trang Grunge dành cho cả hai giới, bao gồm những chiếc áo sơ mi bằng vải flannel (loại vải mềm dệt thưa) và những loại trang phục mặc ngoài thông thường khác, thường được mua tại các cửa hàng đồ cũ. Nhìn chung phong cách này trông cẩu thả và phi giới tính. Phong cách thời trang này được nhãn hiệu thời trang Nirvana của bang Seatle và gương mặt đại diện của hãng là ca sĩ Kurt Cobain làm cho nổi tiếng. Phong cách Grunge kéo dài cho đến cuối thập kỷ. Phong cách Retro (hướng về quá khứ) lấy cảm hứng từ thập niên 1960 và 1970 cũng rất được ưa chuộng trong thập niên 90.

Vào đầu thập niên 90, như là một sự thay thế cho phong cách Gurnge, những chiếc váy ôm bằng Lycra (một thương hiệu nổi tiếng của vải thun) hay những chiếc váy ngắn bằng da, thường được gọi là váy ống, loại váy bắt đầu trở thành mốt vào giữa thập niên 80, tiếp tục được ưa chuộng. Đặc biệt là ở Châu Âu, loại váy này thường đi với áo cộc tay có vạt dài, loại áo được mặc suốt trong cả thập kỷ này. Những chiếc áo sát nách, thường may bằng lụa hoặc lụa nhân tạo cũng rất thời trang. Dây nịt cỡi ngựa cũng là một loại trang sức hợp mốt. Váy ngắn bằng vải Lycra cũng được ưa chuộng, và chúng thường đi cùng với những chiếc áo ngực đúc. Những chiếc váy tiệc nhẹ được trang trí bằng ren và bằng những đồng xu cũng được ưa thích vào những năm 1990 – 1991.

Lấy cảm hứng từ vai diễn Catwoman của Michelle Pfeiffer trong bộ phim Batman Returns năm 1992, bộ trang phục người mèo trở nên rất phổ biến. Ca sĩ người Anh Victoria Beckham sau đó cũng mặc những bộ trang phục người mèo trong các video của Spice Girls. Những bộ trang phục này được may bằng nhựa Latex, PVC hoặc Spandex và thường được mặc chung với giày bốt ống cao. Từ đầu thập kỷ, giày bốt bắt đầu trở thành loại giày mùa đông được ưa chuộng trong suốt thập niên 90.

Những chiếc áo jacket bằng da đen cho đàn ông và đàn bà đã trở thành xu hướng thời thượng. Cũng giống như trong thập kỷ trước, ca sĩ người Mỹ Madonna tiếp tục trở thành nguồn cảm hứng thời trang cho các cô gái và những người phụ nữ đã trưởng thành.

Mốt đeo khuyên rốn bắt đầu bùng nổ vào năm 1991 ở cả những cô bé

tuổi teen, những người phụ nữ trẻ và dần dần lan sang cả những thanh niên trẻ. Và chính điều này làm xuất hiện mốt áo sơ mi hở rốn để khoe chiếc khuyên. Đeo khuyên ở những bộ phận khác trên cơ thể cũng trở thành mốt sau đó, và mốt này kéo dài cho tới những năm 2000.

Thời trang giữa những năm 1990

Vào giữa thập niên 1990, giày đế bằng đã làm một cuộc trở lại ngoạn mục. Những kiểu giày nặng nề và những đôi bốt vẫn được ưa chuộng. Cùng với giày, quần jeans và quần tây ống loe cũng bắt đầu xuất hiện trên đường phố. Tại Châu Âu, những chiếc váy ôm, dài chấm sàn, thường may bằng Lycra, được mặc vào cả ngày lẫn đêm. Ảnh hưởng chính đến thời trang Anh là ban nhạc toàn nữ The Spice Girls. Diana, Công nương xứ Wales cũng được xem là một biểu tượng của thời trang. Thập niên 90 là thập niên của những siêu mẫu khi những người mẫu thời trang như Kate Moss, Claudia Schiffer, Naomi Campbell, Cindy Crawford, Tyra Banks, và Linda Evangelista trở thành những người nổi tiếng trên toàn thế giới.

Sau khi bộ phim Clueless ra mắt, những chiếc váy ca rô, màu nhạt, theo kiểu búp bê và những đôi bốt cao tới gối do diễn viên trong phim mặc được các cô gái tuổi teen trên khắp nơi ưa thích.

Trang phục trang trọng thi cổ cao với những chiếc áo jacket 3 nút cho đàn ông trở thành chuẩn mực và từ từ tăng lên 4 và thậm chí là những chiếc áo jacket có hàng nút đơn tới 5 nút, tất cả được rất nhiều nhà thiết kế hàng đầu giới thiệu. Những chiếc áo jacket có hàng nút đôi cũng được may theo phong cách cổ cao và chúng có tới hơn 12 nút ở phía trước. Những chiếc cổ Tàu cũng rất được ưa chuộng trong những năm giữa thập niên 90 cho cả áo jacket và những chiếc áo sơ mi trang trọng lẫn đời thường. Cổ Tàu rất thông dụng vào năm 1995 và 1996 và bị xếp vào dĩ vãng vào cuối những năm 90.

Thời trang cuối thập niên 1990

Vào năm 1997, nhung sọc trở thành mốt với những màu như nâu đậm, và màu xám. Quần nhung sọc tiếp tục được ưa chuộng cho tới năm 2001. Phong trào “Phục hưng thập niên 70” bắt nguồn từ sự say mê bộ phim cổ điển Dazed and Confused, bộ phim rất nổi tiếng trong thời gian này. Tóc con gái thì dài, thẳng và chẻ ngôi giữa, mốt tóc rất thời trang vào cuối thập niên 60 và 70, và bị lỗi thời vào thập niên 80.

Xu hướng thời trang Goth bắt nguồn từ năm 1980, và hồi sinh vào năm 1990 nhờ vào công lăng xê của các ban nhạc như Marilyn Manson và The Cure.

Trang phục đi làm kiểu mẫu của đàn ông trong kỷ nguyên này là những chiếc áo jacket dài có hai hàng nút và quần xếp pli.

Phong cách Punk/Goth

Phong cách Punk và những phong cách lập dị khác, để tóc dựng đứng, mặc áo thun đen, quần công nhân đen, đeo những chiếc kính mát ôm sát mặt, và mang những đôi giày có bánh xe trượt. Có rất nhiều nam thanh niên Punk và lập dị nhuộm tóc của mình thành màu xanh biển, xanh lá và màu hoa Vân Anh. Vào năm 1997, xu hướng Goth của thập niên 1980 lại nổi lên trong giới teen do sự hâm mộ cuồng nhiệt đối với các ban nhạc như The Cure và Marilyn Manson. Trang phục đen và trang điểm đen (cho cả đàn ông và đàn bà), tóc đen dài hoặc chải ra phía sau, những chiếc vòng tay khảm ngọc, và những đôi bốt đen tất cả đều tạo nên một cuộc trở lại ngoạn mục. Phong cách Punk và Goth tồn tại cho tới những năm 2000 theo những biến thể hiện đại hơn.

Quần Kaki và quần thụng dầy

Vào năm 1998, quần kaki rất được các chàng trai tuổi teen ưa chuộng, bắt chước theo tay vợt Tiger Wood. Lần đầu tiên, quần thụng dầy trở thành dòng thời trang chính thống. Quần rằn ri theo kiểu quân đội bắt đầu hồi sinh. Đối với các cô gái, áo thun lửng và những chiếc áo hai dây tiếp tục được ưa chuộng, và hiện tượng quần áo jeans giá rẻ bắt đầu xuất hiện trong cả thời trang nam lẫn thời trang nữ. Vào năm 1999, áo thun Aloha (áo thun Hawaii), trở thành mốt chính. Quần lửng, một loại quần ống hẹp dài tới nửa bắp chân, trở nên thời thượng đối với phụ nữ cũng như đàn ông. Màu hồng trở thành màu thống trị trong trang phục phụ nữ.

Phong cách trang điểm

Từ đầu cho tới giữa thập niên 90, người ta chuộng mốt trang điểm tự nhiên, tránh xa xu hướng trang điểm nặng nề và sặc sỡ của thập niên 80. Son môi màu be, màu nâu và màu môi tự nhiên rất được ưa thích trong suốt thập kỷ.